در این مقاله قصد داریم شما را با فواید ماساژور تفنگی (ماساژگان) و برخی از ویژگی های آن آشنا نماییم. نوآوری در لوازم ماساژ همیشه برای ماساژ تراپیست ها و فیزیوتراپیست ها پر اهمیت بوده است و حتی بسیاری از مردم علاقه زیادی به داشتن ابزار های ماساژ جدید در منازل خود نشان دادهاند. ماساژورهای تفنگی مختلفی در شکل و قابلیت های متفاوت تاکنون عرضه شدهاند، در این مقاله سعی داریم تا به بررسی این ابزار جدید و جذاب ماساژ بپردازیم.
ماساژ ها و ابزارهای ماساژ میدان گستردهای دارند و به افراد این امکان را می دهند که با استفاده از این تکنیک ها و تجهیزات، بسیاری از دردها و یا خستگی خود را کاهش دهند.
در این میان و به تازگی بازار ماساژگان کوبه ای در حال پیشرفت است و بسیار پرطرفدار!
اگر به طور کلی دردهایی مزمن را در بدن خود حس می کنید ممکن است نیاز به ماساژ و ماساژ تراپیست داشته باشید. یا در هر حال اگر یک ورزشکار هستید که مرتبا در حال تمرین هستید و بدن شما تحت فشار است، بدون شک ماساژور تفنگی کوبه ای مزایای فراوانی برای شما خواهد داشت. شاید بتوان به طور خلاصه گفت مهمترین بخش از فواید ماساژور تفنگی و اصلی ترین علت طراحی آن، کاهش تنش ماهیچه های خسته از کار و تحت فشار از ورزش است.

اما برای شروع بهتر است بدانیم ماساژور تفنگی چیست؟
این وسیله، ابزاری دستی است که به عضلات و بافت های نرم فشار وارد می آورد، ولی عملکرد آن مشابه با ماساژ کلاسیک ( سوئدی ) نیست؛ چرا که تاثیرگذاری این ماساژ، مشابه با ماساژ عمیق ( Deep Tissue ) است.
ماساژور تفنگی کوبه ای می تواند به ناحیه هایی از بدن که عضلات در هم تنیده و فشرده تری دارند هم فشار متمرکزی وارد آورد. همچنین این وسیله برای ترمیم بافت های نرم و یا گره های عضلانی ( گرفتگی هایی با درد شدید ) که در بدن ایجاد شده اند هم توصیه می شود. دسترسی آسان به این بافت ها یکی دیگر از فواید ماساژور تفنگی است.
میزان تاثیرگذاری ماساژور تفنگی
در صورتی که علم و تجهیزات یک دانشمند حوزۀ فیزیوتراپی را نداشته باشیم، اندازهگیری تاثیر ویبره تراپی و پرکاسیوتراپی(کوبش یا حرکات ضربه ای) بسیار دشوار خواهد بود.
درحالیکه مطالعات اخیر حاکی از تاثیر قابل توجه پرکاسیوتراپی هستند و ثابت کردهاند که این تراپی موجب کاهش اسید لاکتیک بدن و کوفتگی عضلانی میشود، بهترین راه برای بهرهگیریِ حداکثری از پرکاسیوتراپی این است که طرز کار و نحوۀ استفاده از ماساژور تفنگی را بدانیم.
در ادامه با تاثیر ماساژور های تفنگی برای کاربردهای مختلف، از جمله در ریکاوری عضلات پس از ورزش و بهبود مشکلات اسکلتی آشنا میشویم.
ریکاوری عضله
میتوانید از ماساژورهای تفنگی برای چندین منظور، ازجمله تسکین دردهای ناشی از حالت قرارگرفتن بدن و کاهش استرس، استفاده کنید. اکثر افراد اما از این وسیله جهت تسکین خشکی و کوفتگی های ناشی از ورزش، بهویژه کوفتگی عضلانی تأخیری(دردی که معوملا ۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از ورزش شدید ایجاد می شود)، کمک میگیرند.
همانطور که گفته شد، مسئله این نیست که آیا از ماساژور تفنگی استفاده میکنید یا خیر، بلکه نکته مهم این است که چه زمانی از آن استفاده میکنید.
“اگر قصد کاهش کوفتگی عضلانی پس از تمرین را دارید، بهترین راهکار این است که بلافاصله پس از تمرین از ماساژور تفنگیتان استفاده کنید تا به این ترتیب تجمع اسید لاکتیک و سموم دیگر در بافت عضلاتتان کاهش یابد. همچنین با استفادۀ کوتاه و سریع این دستگاه در روز بعد از تمرین نیز جریان خونتان افزایش پیدا خواهد کرد و به این ترتیب هم به عضلاتتان اکسیژن بیشتری خواهد رسید و هم نیام (لایه ای از جنس بافت پیوندی که ماهیچه را از هم جدا نموده یا گروه ماهیچه ها را در جای خود ثابت نگه می دارد) سخت شده در بدنتان نرمتر خواهد شد“
البته استفادۀ نامنظم و هر از گاهی از این دستگاه کمک چندانی نخواهد کرد. “استفاده از ماساژور تفنگی، درست مانند ورزشکردن، تنها زمانی نتیجه بخش خواهد بود که به صورت متداوم و منظم باشد“ برای گرفتن نتیجۀ بهتر و دائمی، سعی کنید ماساژور تفنگیتان را در کیف باشگاه یا، در صورتی که در خانه تمرین میکنید، کنار وسایل ورزشی خانگیتان قرار دهید تا پس از تمرین از آن غافل نشوید.
ویبره تراپی در کاهش کوفتگی و درد عضلانی میتواند تاثیری مانند ماساژ تراپی داشته باشد. با توجه به شواهد فراوانی که از تاثیر ماساژتراپی در ریکاوری عضلات حکایت میکنند، این یافته میتواند بسیار مهم باشد.
ماساژورهای تفنگی در صورتی که بلافاصله پس از تمرین استفاده شوند میتوانند باعث کاهش کوفتگی تاخیری عضلانی شوند که معمولا از 24 تا 48 ساعت پس از تمرین در بدن فرد باقی میماند.
این یافتهها قابل استناد هستند، اما به طورکلی تحقیقات بیشتری نیاز است تا تاثیر حقیقی ماساژورهای تفنگی بر ریکاوری عضلات را مشخص کنیم. این نوع مطالعات با محدودیت هایی نیز مواجه هستند، از جمله اینکه دردهای عضلانی جنبۀ شخصی و خوداظهاری (یا خودگزارشی) دارند.

جهت مصارف ورزشی
استفاده از ماساژور تفنگی پیش از تمرین، همچون پس از آن، مزایای زیادی دارد. میتوانید با افزایش گردش خون در نواحی موردنظر بدنتان، به عضلاتتان اکسیژن و موادمغذی بیشتری برسانید و به این ترتیب آنها را برای داشتن تمرینی نتیجهبخش آماده کنید.
استفاده از ماساژور تفنگی هنگام گرمکردن بدن باعث کاهش خستگی عضلانی در طول تمرین خواهد شد. دانشمندان مطمئن نیستند که آیا پرکاسیوتراپی میتواند خستگی را به معنای واقعی کلمه بکاهد یا خیر، اما حتی اگر چنین نباشد، اثر تلقینی آن چشمگیر است.
در مطالعهای نشان داده شد که استفاده از ماساژور تفنگی پیش از تمرین، نسبت به پس از تمرین، میتواند از مجموع پارگیهای میکروسکوپی عضلات (آسیبهای عضلانی که باعث دردتان میشود) بکاهد.
تحقیقات نشان داده که ویبره تراپی باعث میشود دامنۀ حرکتیِ بیشتر و در نتیجه انعطاف عضلاتِ بیشتری داشته باشید. برای مثال، با انعطاف بیشتر در مچ پایتان میتوانید حرکت اسکوات را با عمق بیشتری اجرا کنید.
برای بهبود گردش خون
ماساژور های کوبهای مانند جوراب های واریسی هستند که در گذشته محبوب بودند. حرکات کوبشی و ضربتی ماساژورهای تفنگی باعث افزایش گردش خون در نواحی موردنظر، و کاهش وَرَم، کِرِختی و سوزنسوزنشدن بدن میشوند که همگی از علائم گردش خون نامناسب هستند.
افرادی که از گردش خون نامناسب رنج می برند روزانه دو تا سه بار استفادۀ 15 دقیقهای، و نه بیشتر، از این دستگاه را پیشنهاد می شود. استفاده از ماساژور تفنگی هنگام صبح، بعدازظهر و شب باعث افزایش و تنظیم گردش خون در طول روز خواهد شد و اگر این کار را به صورت روزانه انجام دهید نتایج فوقالعاده و دائمی خواهید گرفت.
برخی از انواع تراپی ازجمله ماساژتراپی را در افزایش گردش خون در نواحی موردنظر موثر دانستهاند. گرچه تحقیقات بهطور ویژه هیچ ارتباطی میان گردش خون مناسب و ماساژور تفنگی پیدا نکردهاند، اما به این معنا نیست که این دستگاه مطلقا تاثیری بر بهبود گردش خون ندارد.
اگر مثلا هنگام نشستن طولانی مدت متوجه گردش خون ناکافی در پاهایتان شدید، ماساژور تفنگی به کمکتان خواهد آمد و از مایعات جمعشده در پاها و وَرَم این نواحی خواهد کاست. اگر از ورم شدید رنج میبرید، پیش از استفاده از این دستگاه با پزشک مشورت کنید.

برای تسکین درد بافت عضلانی
استفاده از ماساژورهای تفنگی میتواند گزینۀ مناسبی برای درمان فیبرومیالژیا باشد. این اختلال باعث ایجاد درد، سفتی و خستگی گسترده در نواحی عضلانی و مفاصل و همچنین سردرد میشود.
ماساژورهای تفنگی میتوانند از طریق مالش و ماساژ نیام های زائد و سختِ عضلات و بازکردن گره های عضلانی باعث کاهش درد شوند و عضلات را نرم کنند.
در مطالعهای نشان داده شد که ماساژ با دستگاه بر روی بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا تاثیر بسیاری داشته و به طور چشمگیری باعث بهبود کیفیت زندگی و رفع علائم این بیماری در آنها شده است.
بهطورکلی، ماساژدرمانیِ پیوسته و طولانیمدت بعنوان یکی از روشهای رفع علائم بیماری فیبرومیالژیا(اختلالات عضلانی و اسکلتی) به حساب می آید، اما مطالعات زیادی در خصوص تاثیر ماساژور های تفنگی بر این بیماری انجام نشده است.
استفاده از ماساژور های تفنگی میتواند باعث کاهش درد در افراد مبتلا به فیبرومیالژیا شود، اما این افراد حتما بایستی پیش از انجام این نوع ماساژ کوبشی با دکتر خود مشورت کنند.
برای درمان سیاتیک
ماساژ کوبشی میتواند به افراد مبتلا به سیاتیک نیز کمک کند. سیاتیک به دردی اطلاق می شود که ناشی از فشردگی و التهاب عصب سیاتیک است، عصبِ طَویلی که از قسمت تحتانی آغاز و تا پایین پاها کشیده شده است. هنگامی که این عصب ملتهب شود، فرد دردی شدید مانند سوزن سوزن شدن و نوعی کِرِختی احساس میکند.
ماساژ کوبشی به نرمشدن بافت های سفتِ همبندی میانجامد که موجب فشردگی و التهاب عصب سیاتیک شدهاند. نرمشدن و استراحت این عصب منجر به رفع درد و سایر علائم این بیماری خواهد شد.
ماساژ دیپ تیشو (ماساژ عمیق) روشی مؤثر برای رفع درد سیاتیک بهشمار میآید، اما تحقیقات درباره رابطه بین این دو {ماساژ و رفع درد} نیز محدود و کم است.

بار دیگر مشاهده میکنیم که مدارک علمی چندانی در این مورد وجود ندارد، اما گاهی تجارب افراد خود میتواند مدرک خوبی باشد. اگر سیاتیک داشته باشید، دکتر به شما استفاده از ماساژور تفنگی را تجویز خواهد کرد و شما احساس میکنید که انجام این کار واقعا تاثیرگذار است، پس هرطورشده از ماساژور تفنگی برای رفع درد استفاده کنید.
استفاده از ماساژورهای تفنگی علاوه بر بهبود فیبرومیالژیا و سیاتیک، میتواند برای افرادی که از شین اسپلینت(درد ساق پا)، گرفتگی عضلانی و اسپاسم، سندرم درد میوفاسیال(بیماری مزمن مربوط به درد)، دردهای مزمن و اضطراب، سندرم تونل کارپال(به دام افتادن عصب) یا دیسک کمرِ بیرون زده رنج می برند نیز مؤثر باشد.
حتما پیش از استفاده از این دستگاه با دکتر مشورت و او را از هدفتان از انجام این ماساژ آگاه کنید، به ویژه اگر از داروهای رقیقکنندۀ خون استفاده میکنید یا از التهاب، شکستگی استخوان، واریس، فشار خون بالا و پوکی استخوان رنج میبرید و یا حامله هستید.
ایمنی ماساژور های تفنگی
ماساژور های تفنگی اگر بهدرستی استفاده شوند بیخطر و مؤثر خواهند بود و وجود هرگونه خطر تنها به استفادۀ ناصحیح از این دستگاه مربوط میشود.
او میگوید مهمترین مسئله برای هر ورزشکاری که از این دستگاه استفاده میکند این است که اطمینان یابد با این کار موجب تشدید یا بدترشدن آسیب نمیشود. برای مثال، بهترین کار این است که از انجام این ماساژ بر عضلات پارهشده یا کشیدهشده خودداری کنیم، زیرا اثر ماساژور تفنگی بر این نواحی موجب تشدید آسیب خواهد شد.))
اگرچه همه میدانند، اما بهترین راه برای خودداری از ماساژ این نواحی این است که به بدنتان گوش کنید و ببینید که چه واکنشی به ماساژور تفنگی نشان میدهد. قانون شمارۀ یک این است که هرگاه احساس درد کردید، ماساژ را در آن ناحیه متوقف کنید.
اگر با طرزکار این دستگاه آشنا نیستید و یا نمیدانید که برایتان ضرر دارد یا خیر، میتوانید به دفترچۀ راهنمای محصول یا پزشک مراجعه کنید.